โรคที่เกิดจากตัวนำโรค
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม, นก, สัตว์ขาปล้องและแมลงล้วนแล้วแต่มีความเป็นไปได้ที่จะเป็นพาหะนำโรคสู่มนุษย์ สัตว์รบกวนที่ส่งผ่านเชื้อโรคนั้นจะได้รับการเรียกว่าสัตว์หรือแมลงที่เป็นพาหะนำโรค
สัตว์หรือแมลงที่เป็นพาหะนำโรคจะนำเอาเชื้อโรคจากแหล่งที่ติดเชื้อ, จากสัตว์หรือจากมนุษย์แล้วทำการแพร่เชื้อไม่ว่าจะผ่านทางแหล่งแพร่เชื้อตัวกลางหรือว่าจะเป็นการแพร่เชื้อโดยตรงสู่ร่างกายมนุษย์ การแพร่เชื้อนั้นเกิดขึ้นได้โดยตรงด้วยการกัด, ต่อย, หรือการติดเชื้อที่เนื้อเยื่อ หรือโดยทางอ้อมโดยผ่านทางการแพร่เชื้อของเชื้อโรค ยุงและเห็บนั้นเป็นพาหะนำโรคที่เด่นชัดที่สุดเนื่องจากว่าพวกมันมีรูปแบบในการแพร่เชื้อที่ได้ผลที่สุดคือการแพร่เชื้อโดยการดูดเลือด
ตารางด้านล่างต่อไปนี้จะนำเสนอตัวอย่างของสัตว์หรือแมลงที่เป็นพาหะนำโรคพร้อมกับโรคที่พวกมันสามารถจะแพร่เชื้อได้
| สัตว์หรือแมลงที่เป็นพาหะนำโรค | โรค |
|---|---|
 | ชิคุณกุนยา (ไข้ปวดข้อที่มียุงลายเป็นพาหะ) ไข้เลือดออก ไวรัสเวสต์ไนล์ ไข้เหลือง |
 | มาลาเรีย |
 | ไข้หวัดนก |
 | กาฬโรคต่อมน้ำเหลือง |
 | โรคฉี่หนู กาฬโรค (จากหมัด) โรคลิชมาเนีย |
 | โรคลิชมาเนีย |
 | โรคไลม์ |
 | โรคชากาส |
 | Human African Trypanosomiasis (โรคไข้ง่วงหลับ) |
โรคที่เกิดจากตัวนำโรคนั้นเป็นที่แพร่หลายในเขตร้อนและเขตกึ่งโซนร้อนและค่อนข้างจะหายากในแถบประเทศเขตอบอุ่น แต่อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศสามารถสร้างสภาพที่เหมาะสมสำหรับการแพร่กระจายของโรคในเขตภูมิภาคอบอุ่นได้
เกือบจะเป็นจำนวนถึงครึ่งหนึ่งของประชากรโลกซึ่งได้รับการติดเชื้อจากโรคที่เกิดจากตัวนำโรคทำให้เกิดความเจ็บป่วยและเสียชีวิต แต่เป็นโชคไม่ดีเลยที่โรคที่เกิดจากตัวนำโรคนั้นกำลังกำเนิดขึ้นใหม่และยังมีรูปแบบความเสี่ยงที่มากขึ้น สำหรับเรื่องราวทั้งหมดของโรคที่กล่าวมาแล้วข้างต้น มีตัวอย่างเมื่อไม่นานมานี้ที่สามารถใช้สนับสนุนดังนี้:
- การติดโรคไข้เลือดออกนั้นได้รับการประมาณการอยู่ที่ 50 ล้านรายต่อปี เกิดขึ้นในแต่ละท้องที่มากกว่า 100 ประเทศ (ก่อนปี 1970 นั้นมีเพียง 9 ประเทศเท่านั้น)
- อัตราการเกิดโรคฉี่หนูนั้นเพิ่มขึ้นทั่วโลก – 600,000 รายต่อปี 2
- มีรายงานเกี่ยวกับกรณีของโรคมาลาเรีย 350-500ล้านกรณีในแต่ละปี 2
- กรณีของโรคไลม์นั้นเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าทุกๆปีในประเทศสหรัฐอเมริกา 3
มีเหตุผลอย่างมากมายเกี่ยวกับการเกิดขึ้นหรือการกลับมาของโรคที่เกิดจากตัวนำทั่วโลก
- การยกเลิกการใช้ยาฆ่าแมลงที่มีประสิทธิภาพ (เช่นดีดีที) และเมื่อรวมเข้ากับการพัฒนาของการต่อต้านต่อยาฆ่าแมลงแล้วจึงนำไปสู่การเพิ่มขึ้นของสัตว์หรือแมลงที่เป็นพาหะนำโรค
- การเพิ่มขึ้นของประชากรอย่างคาดไม่ถึงและการขยับขยายของพื้นที่เมืองอย่างไม่มีการควบคุมโดยการทำลายป่าไม้ซึ่งหมายความว่าพวกเรากำลังย้ายเข้าไปสู่เขตที่อยู่อาศัยของสัตว์รบกวนตามธรรมชาติ และสัตว์รบกวนเหล่านี้ได้พบกับพื้นที่ทางเลือกในการแพร่พันธุ์ที่สมบูรณ์แบบในสิ่งก่อสร้างที่สร้างโดยมนุษย์
- รัฐบาลต่างๆได้ลดทรัพยากรณ์สำหรับการควบคุมตรวจตรา, การป้องกันและการควบคุมต่อโรคที่เกิดจากตัวนำโรค และสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับสุขภาพสาธารณะซึ่งจำเป็นต่อการต่อกรกับโรคเหล่านี้ได้เสื่อมสภาพลง
- โลกาภิวัตน์และการเพิ่มขึ้นของการเดินทางระหว่างประเทศและการขนส่งทำให้การติดเชื้อนั้นแพร่กระจายไปอย่างรวดเร็ว
แหล่งที่มา: